Bevalling

Meestal begin de bevalling met weeën, maar het kan ook nog loos alarm zijn.

Loos alarm 'harde buik'

In de laatste maanden van de zwangerschap, heb je het misschien al eens gevoeld: je baarmoeder trekt soms even samen. Hoe verder je bent, hoe meer dat kan gebeuren. Het komt door hormonen en wordt een ‘harde buik’ genoemd. Het kan een vervelend gevoel zijn. Maar de meeste vrouwen voelen het niet eens. De samentrekkingen zijn geen (voor)weeën en ze kondigen nog niet je bevalling aan.

De volgende tekenen duiden er meestal op dat de bevalling nog niet begonnen is:

• Harde buiken komen onregelmatig – ze kunnen lang zijn of heel kort
• Harde buiken worden niet steeds sterker en komen niet steeds sneller op elkaar
• Harde buiken verdwijnen als je gaat liggen
• Harde buiken voel je meestal bovenin je baarmoeder

Het echte begin

Meestal begint de bevalling met weeën. Soms doen die weeën meteen al pijn en volgen ze elkaar al snel op. Maar meestal zijn ze in het begin nog kort, onregelmatig en niet zo pijnlijk. Vaak kun je gewoon doorgaan met waarmee je bezig bent. Hooguit zul je af en toe even stilstaan omdat je iets voelt. Deze ‘voorweeën’ maken de baarmoedermond alvast soepeler. Om te kijken of je bevalling echt begonnen is, letten wij op je weeën en voelen naar de baarmoedermond met een inwendig onderzoek. Zo krijgen we een goede indruk over de fase van je bevalling. Heel vroeg in de bevalling is het voor ons ook wel eens moeilijk om te beoordelen of je echt begonnen bent. Geen nood: een paar uur later weet je het zeker! De bevalling kan zich ook aankondigen met het breken van de vliezen. Ook dan zijn sterke weeën nodig om de baarmoedermond open te maken. Ze beginnen meestal binnen 24 uur na het breken van de vliezen.

(Bron: www.deverloskundige.nl)

• Je mag ons altijd bellen!
• Bij weeën:

• Eerste kindje: bel ons als je ongeveer een uur lang regelmatige weeën hebt (en ze ongeveer om de drie tot vijf minuten terugkomen en een minuut aanhouden).
• Als je al eerder het gevoel hebt dat er iemand moet langskomen, of wil je dit overleggen, dan mag je altijd eerder bellen.
• Tweede (derde, vierde, etc) kindje: bel ons als je pijnlijke, regelmatige weeën hebt. Je herkent dit dan van je eerdere bevalling(en). Ook hier geldt, als je het gevoel hebt dat we eerder moeten komen, mag je altijd bellen!
• Het kan zijn dat we wat anders met je afspreken, afhankelijk van hoe je eerste bevalling verlopen is.

• Bij vruchtwaterverlies (Probeer wat vruchtwater op te vangen in een glas, of in een wit maandverband):

• Breken de vliezen tussen 8.00 en 22:00 dan bel je ons direct.
• Breken de vliezen ’s nachts en is het vruchtwater helder en is het hoofdje van de baby ingedaald dan bel je ons rond 8.30 de volgende dag.
• Is het vruchtwater niet helder (groen, bruin) en/of is het hoofdje nog niet ingedaald dan bel je ons meteen, ook ’s nachts.

• Bij helderrood bloedverlies (meer dan een inlegkruisje vol), bel ons dan meteen, ook ’s nachts.

Telefoonnummer dienstdoende verloskundige: (06) 49 777 349. Bel bij voorkeur met NIET anoniem nummer, mochten we niet direct op kunnen nemen dan kunnen wij je terugbellen.

Bij geen gehoor of langdurig in gesprek, schat dan in of het een kwartier kan wachten en bel ons daarna nog een keer. Als het echt spoed is: bel dan 085-301 83 64. Wij worden dan privé gebeld en bellen je terug.

Stuur in GEEN geval een een whats app of een sms-bericht! (Deze ontvangen wij namelijk niet)

Je kunt ervoor kiezen om thuis te bevallen of in het ziekenhuis. Wij gaan mee naar de plek van jullie keuze. Dit kan dus bij jullie thuis zijn of in 1 van de drie ziekenhuizen van Utrecht:

• Geboortehuis, Diakonessenhuis locatie Utrecht 
• Wilhelmina Kinderziekenhuis 
• St. Antonius Ziekenhuis Leidsche Rijn

Het is belangrijk om ergens te bevallen waar je je het meest op je gemak voelt en goed kunt ontspannen. Wil je meer weten over bevallen in het ziekenhuis? Het St. Antonius Ziekenhuis en het Diakonessenhuis hebben (online) voorlichtingsavonden. Op onze website staat een tabel overzicht met de verschillen tussen de ziekenhuizen in Utrecht. 

Niet elke woning is geschikt om in te bevallen. Als je overweegt om thuis te bevallen, bespreek dan met ons of je woning voldoet aan de veiligheidseisen. 

Soms is er sprake van een medische indicatie waardoor wij zullen adviseren om in het ziekenhuis te bevallen. Dit zullen we dan met je bespreken. Het kan zijn dat wij de bevalling dan alsnog begeleiden of dat de bevalling wordt overgenomen door het personeel van het ziekenhuis. Dit ligt aan de medische indicatie.  

Hier kun je meer lezen over de verschillen tussen een thuis en een ziekenhuis bevalling. 

• Geef aan wat je prettig vindt. Wij doen altijd ons best om in te schatten wat je fijn vindt aan begeleiding, maar als je ergens anders behoefte aan hebt geef het dan aan.
• Eten en drinken. Het is goed om nog wat suikers binnen te krijgen tijdens de bevalling, bijvoorbeeld een banaan, appelsap of druivensuiker. In het ziekenhuis is van alles aanwezig. Je kunt ook meenemen wat je zelf lekker vindt. 
• Klok. Probeer de tijd los te laten.
• Belangrijk om goed te blijven plassen. Veel vrouwen denken dat dit niet nodig is omdat ze ook niet zoveel drinken. Blijf het toch proberen, het is zonde als een volle blaas in de weg zit.  

Om een duidelijk beeld te geven van wat wij precies tijdens een bevalling doen, hebben we hier een beeld van geschetst in de folder ‘Bevallen bij de Breedstraat – wat kun je verwachten van je verloskundige?’. Neem deze door, voordat je je geboortewensen op papier zet.

Binnen de praktijk verdelen we de diensten onder de verloskundigen. Je weet dus nooit precies wie er op het moment dat jouw bevalling begint dienst heeft. Misschien hoop je een verloskundige te treffen die je al wat beter kent. Wij ervaren dat je de zorgverlener die bij de bevalling is vaak heel snel leert kennen, ook al heb je die van tevoren nog niet zo vaak gezien. 

Bij ziekte of vakantie kan het zijn dat je een waarneemster ziet bij je bevalling. 

Dr. Veerbeek - gynaecoloog Diakonessenhuis Utrecht
Wat als het anders loopt? Een kunstverlossing of een keizersnede.

Bij sommige bevallingen is er hulp nodig. Dit kan natuurlijk van alles betekenen, maar we willen jullie nu meer vertellen over bevallingen met een vacuümpomp (ook wel kunstverlossing genoemd) of de keizersnede.  Dit komt met regelmaat voor en het is zinnig om hier meer over te weten voordat je gaat bevallen.

Wanneer een bevalling iets anders loopt dan gepland, kan het zijn dat het beter is om de geboorte te versnellen. Bijvoorbeeld als de ontsluiting- en of de persfase niet vordert en de bevalling stagneert. Een andere reden kan zijn dat jullie kindje door een verlaging of veranderd patroon van de hartslag geboren moet worden. De zorg wordt dan via je verloskundige overgedragen naar het ziekenhuis. Er wordt een hartfilmpje van het kindje gemaakt (CTG) en een situatie inschatting door de klinisch verloskundige, de arts-assistent of de gynaecoloog. Mogelijk wordt een kunstverlossing of een keizersnede besproken met je zodat de baby zo snel mogelijk geboren kan worden.

Een kunstverlossing is een vaginale bevalling waarbij de gynaecoloog helpt met het geboren laten worden van je kindje m.b.v. een vacuümverlossing. Bij een vacuümverlossing wordt een cup, van metaal of plastic, op het hoofdje van de baby geplaatst. Tijdens de wee pers je zelf mee, en tijdens het persen wordt de baby dan naar buiten begeleid.  Beval je van je eerste kindje? Dan is de kans op een vacuümverlossing 1 op de 5.

Ook kan het zijn dat geadviseerd wordt een keizersnede te doen. Voordat een keizersnede plaats vindt worden jullie, de aanstaande ouder(s), meegenomen in de keuze voor een keizersnede. Een keizersnede vindt plaats met een ruggenprik als pijnstilling. Zeer zelden wordt algehele narcose gebruikt voor het geboren laten worden van de baby. Een keizersnede komt voor bij 1 op de 10 bevallingen.

Na een kunstverlossing (vacuümverlossing of keizersnede), wordt de baby altijd nagekeken door de kinderarts. Vaak blijft de baby na de geboorte ook nog een tijdje (bijvoorbeeld 24 uur) samen met de ouders ter observatie in het ziekenhuis.

Het herstel na een keizersnede verloopt langzamer dan na een vaginale bevalling. Realiseer je dat je een zware buikoperatie hebt ondergaan. Wat hierbij voorop staat is dat je tijd neemt om zowel fysiek als mentaal te herstellen. Dit betekent: hulp van je omgeving inschakelen (denk aan: boodschappen, gezond koken, badkamer schoonmaken, oudere kindjes te logeren geven). Maar het betekent ook: tijd voor jezelf creëren, je bevallingsverhaal opschrijven, je verhaal delen met je omgeving en foto’s van de keizersnede terug kijken als je daar behoefte aan hebt. Vanuit het ziekenhuis krijg je tips mee om je herstel te bespoedigen.

Merk je dat inspanning pijn doet of veel energie kost? Doe dan rustiger aan.

• Vraag hulp bij de verzorging van jouw baby in de eerste week.
• Doe geen huishoudelijk werk in de eerste 2 weken.
• Doe geen zwaar huishoudelijk werk in de eerste 6 weken.
• Ga nog niet sporten in de eerste 6 weken.
• Rij geen auto zolang je je nog niet goed kunt concentreren of nog pijn hebt bij bewegen.

Na een week of 6 kan het een goed idee zijn om contact op te nemen met een (bekken)fysiotherapeut om je verder te helpen met je herstel.

Na een keizersnede wordt er een nacontrole door het ziekenhuis gepland voor een nagesprek. Hier hebben we aandacht voor je herstel, maar ook voor hoe je terugkijkt op je bevalling. Samen kijken we ook vooruit naar wat de operatie voor gevolgen heeft op een toekomstige zwangerschap.  

• Zet nummers in je telefoon: verloskundige, kraamzorg, je schoonmoeder (toch maar wel). 

• Ook al wil je graag de held uithangen en de bevalling zelf doen: bel toch tijdig voor overleg met de verloskundige. Het kan zijn dat ze ook even met je partner wil spreken, want alleen haar stem verraadt vaak al hoe ver ze is.  

• Ben je thuis: geen paniek. Je bent belangrijk. Alleen jij weet waar alles ligt en hoe alles werkt. 

• Ben je in het ziekenhuis: richt je dan op de aanstaande moeder. 

• Houd je aan de verkeersregels als je naar het ziekenhuis rijdt. 

Tips voor tijdens de bevalling 

• Zorg goed voor jezelf: vergeet niet te drinken en eten!  

• Zet je telefoon op stil, zodat ze niet uit haar concentratie wordt gehaald door de ringtone.  

• Wees sterk: masseer haar en laat haar op je steunen als ze hier behoefte aan heeft. 

• Claim je plek: voel je niet bezwaard om naast je partner te gaan zitten.  

• Geef aan als je je niet lekker voelt, dan kan de verloskundige hier rekening mee houden.  

• Het is normaal als een bevallende vrouw zich afsluit en niet meer 100% alert is. Wees stil tijdens een wee en vraag haar later wat ze nodig heeft.  

• Wees een supporter: moedig haar aan, niet af.  

David, vader van twee dochters

Rond week 30 van je zwangerschap ontvang je van ons een mail met daarin onder andere voorlichtingsfilmpjes over de bevalling en kraamtijd. Heb je naar aanleiding van deze film vragen, bespreek ze dan gerust op je volgende afspraak. 

Heb je weinig geld beschikbaar voor het volgen van een cursus? Hier vind je gratis voorlichting over allerlei onderwerpen van de bevalling op youtube van verloskundige Djanifa da Conceicao. En hier gratis voorlichting over borstvoeding.

In het Diakonessenhuis zijn online voorlichtingsbijeenkomsten over de bevalling en over borstvoeding. Zie ook deze pagina.

Wil je meer weten over badbevallingen? Luister dan eens naar deze podcast van Subsense waar onze collega Laurie in gesprek gaat over dit onderwerp.

Folder bevalling
Bevallen bij de Breedstraat -  Wat kun je verwachten van je verloskundige?
Hoe bereid je je voor?
Bevalhoudingen
Hoe ga je om met pijn tijdens de bevalling?
Informatiebrief capaciteit ziekenhuizen en kraamzorg