Kraamtijd

De eerste week na de geboorte is een hele bijzondere, maar ook intensieve periode. Het is belangrijk je hier ook goed op voor te bereiden. Tijdens de eerste week ben je zelf herstellende van de bevalling, jullie hebben vaak de nacht van de bevalling niet geslapen en als het kindje geboren is wil het elke 3 uur drinken. 

Doe daarom rustig aan met bezoek, zo geef je jezelf de ruimte om te herstellen zowel fysiek als emotioneel. Door het slaapgebrek, de heftige emoties na een bevalling en de fysieke klachten, hebben veel vrouwen rond dag 4 een mindere dag. Je kunt dan emotioneler zijn, we noemen dit ‘kraamtranen’. Dit is normaal. Schroom niet om bezoek af te bellen als je het toch niet ziet zitten. Het is jullie week en het belang van jullie gezin staat voorop! 

Gelukkig ga je je ook snel weer beter voelen en ben je na 1-2 weken vaak weer op de been en zelf in staat voor je kindje te zorgen. De hele kraamperiode en het fysieke herstel duurt veel langer, zie het stuk over ontzwangeren. 

Het kan handig zijn om in de laatste weken van de zwangerschap alvast een aantal maaltijden in te vriezen of in de kraamtijd te vragen aan bezoek of ze een maaltijd willen meenemen voor jullie. Zo heb je weer een taak minder op de dag en heb je toch een voedzame maaltijd.  

Aambeien, bloedverlies en zweten. Zomaar een paar dingen waar je last van kunt hebben in de kraamtijd. Kijk voor een handig en compleet overzicht op de website van deverloskundige.nl 

De kraamverzorgende leert jou en je partner de baby te verzorgen en/of zij helpt jou bij de borstvoeding. Een kraamverzorgende blijft ongeveer 8 dagen na de bevalling. Eerst hele dagen en later in de week vaak halve dagen. Dit is ook afhankelijk van wat er nodig is bij jou/jullie. 

Wat doet de kraamverzorgende? 

• Jou en je partner alles leren over de verzorging en het gedrag van de baby 

• Dagelijks jouw herstel controleren 

• Dagelijks de baby controleren op zaken als kleur, gewicht, temperatuur, drinken, ontlasting en plassen 

• Als de kraamverzorgende constateert dat er iets niet goed gaat met jou of de baby, overlegt ze dit met de verloskundige 

• Ze doet de basis van het huishouden; de was van jou en de baby, het bed verschonen, de babykamer en het sanitair. Heb je al kinderen? Dan verzorgt ze deze ook. 

• Ze begeleidt bij het geven van  borstvoeding 

Mocht het niet fijn lopen tussen jou en de kraamzorg, geef dit dan op tijd aan bij de kraamzorg. Wellicht is er geen klik tussen jullie of ben je het niet eens met de gang van zaken. Als jullie er samen niet uitkomen, dan kan het kraambureau een andere kraamverzorgende inzetten. Het is belangrijk dat je kan terug kijken of een kraamweek waarin je je goed begeleid hebt gevoeld. Bespreek het dus niet pas bij het afsluiten (tenzij het om kleine dingen gaat), dan is het te laat om er nog iets aan te doen.  

Naast de hulp van de kraamverzorgster, zijn wij verantwoordelijk voor het kraambed en komen in de eerste week nog een aantal keren langs om de kraambedcontroles te verrichten, de bevalling met jullie door te spreken, borstvoedingsproblemen op te lossen en vragen te beantwoorden.  

De kraamverzorgster zal uiteraard de eerste vragen beantwoorden en houdt in de gaten of alles normaal verloopt. Indien dit niet het geval is zal zij ons daarvan op de hoogte brengen, zodat wij indien nodig acties kunnen ondernemen. Zijn er buiten deze bezoeken in de eerste week problemen of vragen, neem dan contact met ons op.  

Als de bevalling in het ziekenhuis heeft plaatsgevonden, worden wij door het ziekenhuis gebeld wanneer jullie naar huis gaan. Wij hebben dan de dag na thuiskomst telefonisch contact of we komen langs.  

Aan het einde van de kraamweek dragen wij de medische zorg over aan de huisarts. De kraamverzorgende regelt dan ook de overdracht met het consultatiebureau. Vanaf dat moment is dat je aanspreekpunt als het gaat om de ontwikkeling en opvoeding van je kind.  

Je hoeft hier niets voor te doen: als je kind geboren is en er is aangifte van geboorte gedaan bij de gemeente, dan neemt het consultatiebureau automatisch contact met je op.  

In de eerste week komt de wijkverpleegkundige langs voor het afnemen van de hielprik en de gehoortest van de baby.  

Bij de hielprik wordt er wat bloed afgenomen uit de hiel van jullie kindje. In een laboratorium wordt dit bloed onderzocht op een aantal zeldzame ziektes. Tijdige opsporing en behandeling van deze ziektes voorkomt of beperkt zeer ernstige schade aan de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling van uw kind. De meeste ziektes zijn niet te genezen maar wel te behandelen met bijvoorbeeld medicijnen of een dieet.  

Ook wordt met een apparaatje onderzocht of het kindje kan horen. Zie voor meer informatie onderstaande folder.  

Ongeveer twee weken na de geboorte belt de wijkverpleegkundige om een afspraak met jullie te maken voor een intake bij jullie thuis. Dan wordt het kindje weer gewogen en uitgelegd hoe de zorg vanuit het consultatiebureau verder gaat. Vindt je het fijn om al in de zwangerschap een keer bezoek te krijgen van een wijkverpleegkundige om hier wat meer over te horen dan kan dat, laat het dan aan ons weten.  

Regelen
Kraamzorg regelen doe je het liefst zo snel mogelijk rond je intake. De intake is vaak rond de 11 weken van de zwangerschap. Het mag uiteraard ook al eerder. Je mag zelf kiezen bij welke organisatie je je wil aanmelden, als je er maar een goed gevoel bij hebt.
Wij werken veel samen met Koru. Je kan ook kiezen voor een particuliere/ZZP kraamzorg, dan weet je van te voren welke kraamverzorgster er tijdens jouw kraamweek zal zijn. Logischerwijs zitten ZZP’ers sneller vol dus dit moet je snel regelen. Dit kan evt via www.kraamzorg1op1.nl. Andere kraamzorgorganisaties waar je je ook kan inschrijven zijn: Kraamvogel, KraamZus, Kraamkring, Dunya, Mama en Pro Care.

Personeelstekort
Er is helaas een flink personeelstekort onder kraamverzorgsters. Daardoor merken wij dat steeds meer cliënten moeite hebben om een kraamverzorgster te vinden. Daarom is het raadzaam om echt op tijd je ergens in te schrijven.

Help, ik heb geen kraamzorg
Als je verschillende organisaties hebt geprobeerd tijdens je zwangerschap en het is niet gelukt, dan kan je je inschrijven op een wachtlijst, via onze assistente kan je meer informatie krijgen over aanmelden op de wachtlijst. Na de bevalling bellen wij dan met de organisatie achter de wachtlijst en gaan zij alsnog op dat moment kraamzorg voor jullie zoeken. Dat betekent dat zij alle kraamzorgorganisaties in Utrecht bellen om te kijken of er wellicht toch een kraamverzorgende is die op dat moment tijd heeft. Vaak krijg je dan 3 à 4 uur zorg per dag. Soms komt iemand diezelfde dag, maar het kan ook zijn er pas enkele dagen later iemand gevonden wordt. Het kan helaas ook gebeuren dat er dan alsnog geen kraamverzorgster gevonden wordt.

Wat te doen zonder kraamverzorgster

• Lees en print ons document over de kraamweek. Houd de vochtbalans bij (een overzicht waarin je de tijden van voedingen, het poepen/plassen van de je baby en temperatuur noteert)
• Ga tijdens de zwangerschap naar de workshop babyverzorging gegeven op de Boothstraat
• Huur (of koop) een babyweegschaal en weeg je baby dagelijks op hetzelfde tijdstip (zonder kleertjes of met een schone luier). Deze kun je huren bij Vegro Thuiszorg of Borstvoeding en Meer.
• Vraag je vrienden, familie of kennissen om je te helpen met het doen van boodschappen en het koken van de avondmaaltijden.
• Bekijk de verschillende video’s die we aanraden: wat te doen als je net thuis komt, hoe je een luier verschoont, het bedje opmaakt, de kruik klaarmaakt, de temperatuur van de baby opmeet en kunstvoeding klaarmaakt.
• Installeer de Babymanager-app, deze wordt vaak vergoed door de verzekering.
• Op YouTube vind je het kanaal ‘de Verlosmoeder’, met veel handige filmpjes over de kraamtijd.
• Als borstvoeding nog niet lukt, huur dan een kolf via My Pump, Medipoint, Vegro Thuiszorg of Borstvoeding en Meer.
• Plaats een oproep op je socials voor een kraamverzorgende, andere cliënten hebben op deze manier ook een kraamverzorgende kunnen vinden.

Geen zorgen, wij zijn er ook voor jullie:
Zodra je thuis bent, komen wij de volgende dag langs om te kijken hoe het gaat. We bekijken dan de vochtbalans die je hebt bijgehouden. Zorg ervoor dat je als kraamvrouw twee keer per dag je temperatuur meet in de eerste dagen. Bij een temperatuur boven de 37,5 graden celcius (rectaal) is het altijd goed om contact met ons op te nemen. Tijdens ons bezoek zullen we ook een medische check-up doen, bijvoorbeeld de stand van de baarmoeder en de genezing van hechtingen. We beantwoorden je vragen en geven je advies, zodat je verder kunt.

Houd er echter rekening mee dat wij als verloskundigen geen twee rollen tegelijk kunnen vervullen. We zijn dag en nacht bereikbaar voor dringende vragen, maar we kunnen bijvoorbeeld niet helpen met het geven van een babybadje. Als er nog geen kraamzorg is, kun je je voorbereiden met behulp van de video’s die we hebben gedeeld. En als je voor het eerst de baby in bad doet, zorg dan dat er iemand bij je is die kan helpen, zoals een moeder, schoonmoeder, zus, vriendin of een ervaren buurvrouw.

En dan komt er toch een kraamverzorgende:
Het is altijd een opluchting als we je kunnen laten weten dat er een kraamverzorgende voor je gevonden is. Wat doet ze als ze komt? Ze komt meestal 3 tot 4 uur per dag helpen. De kraamverzorgende heeft verschillende verantwoordelijkheden:

• Ze biedt medische zorg na de bevalling, zoals het uitvoeren van controles bij jou en de baby en zorgt voor hygiëne.
• Ze signaleert of jij of je baby extra medische zorg nodig hebben en neemt contact op met de verloskundige als dat nodig is.
• Ze ondersteunt je gezin door je te helpen wennen aan de nieuwe situatie, het voorkomen van problemen, en zorgt ervoor dat je baby gezond en veilig wordt verzorgd. Ook helpt ze je om een fijne band met je baby op te bouwen, zodat een goede hechting ontstaat.
• Ze leert jou en je partner hoe je je baby verzorgt en voedt.
• Ze geeft informatie en beantwoordt je vragen, bijvoorbeeld over de aangifte van de geboorte bij de gemeente of verzekeringen.
• Ze let erop of er dingen zijn in je huis, situatie of gedrag die een risico voor je baby kunnen vormen.

Geen kraamverzorgster en wens voor een thuisbevalling
Voor een veilige thuisbevalling hanteren wij een aantal voorwaarden, ook hier te lezen onder het kopje thuisbevalling. Een voorwaarde die daar ook bij hoort, is dat wij assistentie nodig hebben tijdens de bevalling. Normaal gesproken bellen wij je kraamzorgorganisatie voor assistentie. Op het moment dat je geen kraamzorg hebt, zullen wij tijdens je bevalling alsnog proberen om een kraamverzorgster te vinden. Er is een poule van kraamverzorgsters die in het WKZ en Antonius assisteren tijdens de bevallingen, hen kunnen we ook vragen om te assisteren bij een thuisbevalling. Dit kan uiteraard alleen als zij niet al bij een andere bevalling aan het assisteren zijn.
Als we geen kraamverzorgster kunnen vinden, zullen we binnen ons eigen team rondvragen of er iemand kan komen assisteren. Dit kan echter lang niet altijd, zeker in vakantieperiode en in de weekenden is er niet altijd nog een verloskundige beschikbaar.

Op het moment dat we geen assistentie kunnen vinden, en er is tijd om te verplaatsen, zullen we je vragen om alsnog naar één van de ziekenhuizen te gaan voor een poli-klinische bevalling met één van de verloskundigen van de Breedstraat. Je mag zelf kiezen naar welk ziekenhuis je wil gaan, afhankelijk van waar er plek is.

Tip: heb je geen kraamverzorgster en de wens voor een thuisbevalling? Vraag ZZP-ers of ze soms alleen voor jouw thuisbevalling stand-by willen staan. Wellicht hebben ze hier wel tijd voor!

Goed om te weten:
Als er in de buurt van je huis alleen betaald of vergunning parkeren mogelijk is, houd er dan rekening mee dat de parkeerkosten voor de kraamverzorgende voor jouw rekening komen. Je kan parkeerkorting aanvragen bij de gemeente. Check dit van tevoren!

Net bevallen 
Hielprik en gehoortest 
De 1e nacht 
Na de eerste week 
Bekkenbodem  
Tijdlijn herstel bekkenbodem
Waar is de roze wolk?
Wat als je geen kraamzorg hebt?